تمدید لفظی قرارداد

تمدید لفظی قرارداد عموما در خصوص قرارداد اجاره در جامعه رخ می دهد. در واقع این مسئله تبدیل به یک عرف در جامعه شده است که موجر و مستاجر بعد از اتمام قرارداد کتبی و اصلی به صورت شفاهی و بدون تدوین قرارداد جدید اقدام به تمدید لفظی قرارداد می کنند. بر اساس قانون این تمدید قرارداد مشکل قانونی ندارد و می توان آن را به عنوان یک قرارداد جدید در نظر گرفت.

اما مسئله ای که وجود دارد این است که در صورت بروز تعارض میان موجر و مستاجر عملا اثبات تمدید قرارداد کار چندان ساده ای نیست. نکته ای که وجود دارد این است که تمدید لفظی قرارداد در حکم قرارداد شفاهی است. همین مسئله می تواند کار را برای مسائلی مانند دریافت حکم تخلیه، شکایت مستاجر از موجر و … سخت کند. از این روست که گفته می شود در چنین شرایطی بهتر است از یک وکیل حقوقی با تجربه کمک گرفت.

حال سوال اینجاست که آیا این تمدید از نظر قانونی اعتبار دارد؟ آیا در صورت بروز اختلافات می توان به این تمدید لفظی قرارداد اتکا کرد؟ در صورتی که موجر بخواهد دستور تخلیه ملک را دریافت کند چه شرایطی وجود دارد؟ در واقع ما در این مقاله به دنبال این هستیم که بدانیم تمدید لفظی قرارداد از نظر قانون چه شرایط و اعتباری دارد؟ آیا موجر یا مستاجر بر اساس شرایط این قرارداد تمدید شده می توانند کاری در دادگاه انجام دهند؟ نظر قانون در خصوص این نوع قرارداد چیست و چه مواردی را پیش بینی کرده است؟ در ادامه به این مسائل خواهیم پرداخت. با ما در ادامه همراه باشید.

تمدید لفظی قرارداد؛ آیا معتبر است؟

تمدید قرارداد یکی از موضوعات کاربردی و رایج در روابط حقوقی بین افراد و شرکت‌هاست. در بسیاری از موارد، پس از پایان مدت قرارداد، طرفین بدون تنظیم کتبی و تنها به‌صورت شفاهی، توافق بر ادامه تعهدات قبلی می‌کنند. این موضوع که با عنوان تمدید لفظی قرارداد شناخته می‌شود، امکان‌پذیر بوده اما همواره جای بحث و چالش دارد. از آن‌جا که قراردادها، به‌ویژه در حوزه‌های تجاری یا اجاره، آثار مالی و حقوقی مهمی به دنبال دارند، عدم دقت در تمدید آنها می‌تواند موجب اختلافات جدی گردد.

در مقام عمل، بسیاری از افراد تصور می‌کنند صرف گفت‌وگوی شفاهی و رضایت متقابل برای تمدید تعهدات کافی است. اگرچه اصل آزادی قراردادها در ماده ۱۰ قانون مدنی ایران این تصور را تا حدی تأیید می‌کند، اما باید توجه داشت که اثبات توافق شفاهی در مراجع قضایی بسیار دشوار خواهد بود. در نتیجه نه‌تنها امکان تضییع حقوق طرفین وجود دارد، بلکه این نوع تمدید می‌تواند به پیچیدگی دعواها در آینده بیفزاید.

به همین دلیل آگاهی از ابعاد حقوقی تمدید لفظی قرارداد، شرایط صحت آن و خطراتی که ممکن است ایجاد کند، اهمیت فراوان دارد. همچنین اطلاع از بهترین روش‌های تمدید، می‌تواند به افراد کمک کند از مشکلات محتمل جلوگیری نمایند. اگر برای شما نیز سوال است که تمدید شفاهی قرارداد از منظر حقوقی چه جایگاهی دارد، ادامه این مقاله را مطالعه کنید.

☎️ در صورت نیاز به مشاوره تخصصی می‌توانید با گروه وکلای پارسا تماس بگیرید: 09124857572

مبانی قانونی تمدید لفظی قرارداد

از منظر حقوقی، تمدید قرارداد -چه کتبی باشد و چه شفاهی- در چارچوب اصول کلی قراردادها بررسی می‌شود. در حقوق ایران، ماده ۱۰ قانون مدنی اصل آزادی قراردادها را پذیرفته و اعلام کرده است که قراردادهای خصوصی تا زمانی که مخالف قانون نباشند معتبر هستند. بنابراین، اگر طرفین به‌صورت شفاهی توافق به تمدید یک قرارداد کنند، در نگاه نخست چنین توافقی معتبر شناخته می‌شود.

با این حال، اعتبار این‌گونه توافقات محدود به مواردی است که قانون، شکل خاصی را برای قرارداد مقرر نکرده باشد. به‌طور مثال، در برخی قراردادها مانند معاملات مربوط به اموال غیرمنقول (ملک)، قانون ثبت و قانون مدنی، تنظیم سند رسمی یا کتبی را الزامی می‌دانند. در این وضعیت، تمدید شفاهی کارآمد نبوده و فاقد ارزش قانونی لازم است.

همچنین باید توجه داشت که اثبات توافق شفاهی در محاکم، به ویژه در شرایطی که یکی از طرفین منکر توافق شود، بسیار دشوار است. در چنین حالتی، فردی که مدعی تمدید است، موظف به ارائه دلایل و مدارک معتبر خواهد بود؛ در حالی که در تمدید کتبی، نوشته و امضا بهترین دلیل محسوب می‌شود.

در واقع می‌توان گفت تمدید لفظی قرارداد جایگاه حقوقی دارد، اما تمام اعتبار آن وابسته به نوع قرارداد و نحوه اثبات توافق در دادگاه است. این امر باعث می‌شود بسیاری از وکلا تمدید کتبی را مطمئن‌ترین شیوه بدانند.

☎️ مشاوره تخصصی در این خصوص را می‌توانید از گروه وکلای پارسا دریافت کنید: 09124857572

استفاده از تمدید لفظی قرارداد در روند قضایی

هر وکیل حقوقی تهران یا شهرستان به خوبی می داند که شرایط تمدید لفظی قرارداد برابر با قراردادهای شفاهی در نظر گرفته می شود. یعنی هر کدام از طرفین که بخواهند بر اساس این قرارداد اقدام قضایی انجام دهند و یا از خود در یک دعوی بر اساس این قرارداد دفاع کنند باید بتوانند آن قرارداد را اثبات کنند.

در کلام ساده تر موجر به موجب قرارداد کتبی قبلی و بر اساس اتمام تاریخ قرارداد می تواند نسبت به دریافت دستور تخلیه اقدام کند. اما این مستاجر است که برای لغو این دستور باید ثابت کند که قرارداد جدیدی بر اساس شرایط مشخص به صورت لفظی و شفاهی منعقد شده است. مواردی مانند واریزی های ماهانه، تصرف ملک توسط مستاجر و … می تواند مسیری برای اثبات این قرارداد باشد.

همچنین اگر موجر بخواهد بر اساس قرارداد جدید (قرارداد تمدید شده به صورت شفاهی) اقدامی انجام دهد و یا بخواهد حکم تخلیه دریافت کند نیز همین مسیر را باید طی نماید. یعنی باید ابتدا نسبت به اثبات قرارداد اقدام کند سپس بر اساس شرایط آن حکم تخلیه را دریافت کند. مسئله ای که باید به آن توجه داشته باشید این است که بر اساس قانون زمانی که قرارداد میان مالک و مستاجر به صورت شفاهی منعقد شده و یا به صورت شفاهی تمدید می شود امکان دریافت دستور تخلیه وجود ندارد.

بنابراین در این حالت مالک حتی در صورت دارا بودن شرایط انحلال قرارداد تنها می تواند حکم تخلیه را از دادگاه صالح دریافت کند. این ها مهم ترین شرایط و نکاتی است که در خصوص تمدید لفظی قرارداد وجود دارد. در صورتی که در این مسیر نیاز به راهنمایی بیشتری دارید می توانید از یک وکیل تنظیم قرارداد یا مشاور مجرب در این حوزه کمک بگیرید. 

شرایط اعتبار تمدید لفظی قرارداد

برای اینکه تمدید شفاهی قرارداد معتبر باشد، باید شرایط خاصی رعایت شود. نخستین شرط، وجود قصد و رضایت طرفین است. یعنی هر دو طرف باید بدون اجبار و با اراده آگاهانه، بر ادامه قرارداد پیشین توافق کنند. نبود این رضایت موجب بطلان یا عدم اعتبار تمدید خواهد شد.

شرط دوم، تعیین مدت و موضوع مشخص است. اگرچه قرارداد اولیه می‌تواند مبنای تمدید باشد، اما لازم است طرفین در زمان تمدید ذکر کنند که برای چه مدتی و با چه شرایطی تعهدات ادامه پیدا می‌کند. عدم شفافیت در این زمینه می‌تواند بعدها منشأ اختلاف شود.

نکته سوم، این است که توافق شفاهی نباید با قوانین آمره مغایرت داشته باشد. قوانین آمره، قواعدی هستند که توافق اشخاص نمی‌تواند برخلاف آنها باشد؛ مانند قوانینی که به نظم عمومی یا اخلاق حسنه مربوط می‌شوند. برای مثال، تمدید شفاهی قرارداد کار باید در چارچوب مقررات کار صورت گیرد وگرنه با ایراد قانونی مواجه خواهد شد.

بنابراین هرچند تمدید لفظی قرارداد اصولاً معتبر است، اما تنها در صورتی قابل استناد خواهد بود که این سه شرط اساسی رعایت شده باشد. در غیر این صورت، دادگاه ممکن است آن را معتبر نداند یا صرفاً به‌عنوان یک توافق ابتدایی تفسیر کند.

تمدید لفظی قرارداد بر اساس مفاهیم

تمدید لفظی قرارداد را باید از جنبه های مختلف مورد بررسی قرار داد. از این رو بهتر است با مفاهیم ابتدایی مربوط به آن به طور کامل آشنا شد و سپس بر اساس همین مفاهیم شرایط قانونی و دعاوی پیش آمده در خصوص آن را بررسی کرد.

به طور کلی اصلی ترین مفهوم مربوط به تمدید لفظی قرارداد، مفهوم قرارداد می باشد. قرارداد میان موجر و مستاجر از نوع قرارداد لازم محسوب می شود. بدین معنی که طرفین قرارداد بدون داشتن شرایط خاص قانونی و موارد پیش بینی شده امکان انحلال یا فسخ قرارداد را نخواهند داشت. یک قرارداد لازم مانند قرارداد اجاره زمانی منحل می شود که یکی از حالت های انفساخ قرارداد، ابطال قرارداد، اقاله یا فسخ قرارداد صورت بگیرد.

بنابراین قراردادی که میان موجر و مستاجر برقرار می شود امکان انحلال ندارد مگر این که شرایط قانون در خصوص آن وجود داشته باشد. بنابراین زمانی موجر می تواند نسبت به دریافت حکم تخلیه یا دستور تخلیه اقدام کند که عملا قدرت فسخ یا انحلال قرارداد را داشته باشد. به طور مثال شرایطی ایجاد شود که بر اساس قانون و یا مفاد مشخص شده در قرارداد امکان فسخ و انحلال قرارداد برای وی ایجاد شود. در این صورت با اثبات شرایط ذکر شده دادگاه می تواند دستور یا حکم تخلیه را صادر کند.

نکته دیگری که وجود دارد این است که بر اساس عرف امکان تمدید لفظی قرارداد وجود دارد. از این رو قانون نیز به این روند عرفی احترام گذاشته و قرارداد تمدید شده به صورت لفظی را معتبر می شناسد. اما مسئله ای که باید به آن توجه داشته باشید این است که قرارداد تمدید شده به صورت لفظی در حکم یک قرارداد جدید و شفاهی است.

یعنی قرارداد کتبی که به صورت لفظی تمدید می شود از اعتبار ساقط شده و قرارداد تمدید شده به عنوان یک قرارداد شفاهی مورد قبول قرار می گیرد. اما نکته ای که می تواند تمدید لفظی قرارداد با چالش مهمی رو به رو کند این است که چگونه می توان این قرارداد را اثبات کرد؟

مشکلات و ریسک‌های تمدید شفاهی قرارداد

تمدید لفظی قرارداد، هرچند در ظاهر ساده و سریع است، اما پیامدهای حقوقی پرریسکی دارد. یکی از مهم‌ترین مشکلات آن اثبات دشوار توافق در دادگاه است. در صورتی‌که یکی از طرفین وجود تمدید را انکار کند، طرف دیگر باید دلایل کافی برای اثبات آن ارائه دهد. نبود سند مکتوب، فرآیند دعوا را طولانی و شکننده می‌کند.

مشکل دیگر، احتمال سوءتفاهم میان طرفین است. گاهی افراد تصور می‌کنند بر سر شرایط یکسانی توافق کرده‌اند، در حالی‌که برداشت‌های متفاوت منجر به اختلافات حقوقی جدی خواهد شد. این سوءبرداشت‌ها بیشتر در قراردادهای مالی و تجاری نمود پیدا می‌کند.

از دیگر ریسک‌ها، تعارض تمدید شفاهی با اسناد کتبی موجود است. به عنوان مثال، اگر مالک ملکی قرارداد اجاره را به صورت شفاهی تمدید کرده باشد اما سند دیگری خلاف آن وجود داشته باشد، اعتبار تمدید زیر سؤال می‌رود.

با توجه به این موارد، تمدید شفاهی بیشتر یک تصمیم پرخطر است و همواره احتمال تضییع حقوق طرفین در آن وجود دارد. به همین دلیل وکلا توصیه می‌کنند افراد برای اجتناب از اختلاف، تمدید خود را به صورت کتبی و رسمی ثبت کنند.

☎️ برای پرهیز از چنین مشکلاتی، می‌توانید با گروه وکلای پارسا تماس بگیرید: 09124857572